Bartholin Kisti ve Apsesi: Nedir ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bartholin bezleri, vajina girişinin her iki yanında bulunur ve kayganlaştırıcı mukus salgılar. Kanalların tıkanması, kist oluşumuna (sıvı dolu şişlik) veya Kistin enfekte olması ile apseye (irin dolu, ağrılı şişlik) dönüşebilir.

2 Mayıs 2025 Cuma
Dr.Gülşah Tanas Sarıkaş

Bartholin kisti, Bartholin bez kanallarının tıkanmasıyla oluÅŸur. Bu tıkanıklık enfeksiyon, yaralanma veya bölgenin tahriÅŸi gibi çeÅŸitli faktörlerden kaynaklanabilir. Kist genellikle aÄŸrısızdır ve özellikle küçük kalırsa fark edilmeyebilir. Ancak kist büyüdükçe, özellikle yürüme, oturma veya cinsel iliÅŸki gibi aktiviteler sırasında rahatsızlığa neden olabilir.Bartholin kistinin boyutu, küçük bezelye büyüklüÄŸünde olabileceÄŸi gibi daha büyük, daha belirgin bir ölçüye kadar büyüyebilr. Bazı kistler kendiliÄŸinden iyileÅŸirken, bazıları düzelmez ve ilerleyerek apseye dönüÅŸür. 

Enfekte olmuÅŸ bir Bartholin kisti, yoÄŸun aÄŸrı, kızarıklık ve ÅŸiÅŸlik ile karakterize bir apseye dönüÅŸür. Apseler genellikle vücudun enfeksiyona verdiÄŸi tepkinin bir sonucu olarak irinle doludur. Bu enfeksiyonlarda yer alan en yaygın bakteriler arasında Escherichia coli (E. coli) ve gonore veya klamidya gibi cinsel yolla bulaÅŸan enfeksiyonlardan biri olabilir.

Apsede bazen semptomlar( belirtiler) hızlı baÅŸlar. Kadınlar genellikle ÅŸiddetli rahatsızlık nedeniyle oturma veya hareket etmede zorluk yaÅŸarlar. Bazı durumlarda, vücudun enfeksiyona verdiÄŸi tepkinin bir sonucu olarak ateÅŸ veya halsizlik ÅŸikayetleri eÅŸlik edebilir..

- Kist: Vajina çevresinde küçük, aÄŸrısız ÅŸiÅŸlik; büyürse rahatsızlık verebilir. KendiliÄŸinden düzelebilir yada enfekte olunca apseye dönüÅŸür.

- Apse: AÄŸrılı ÅŸiÅŸlik, kızarık, ÅŸiÅŸ ve hassas kitle; hareket ederken veya otururken aÄŸrı, ateÅŸ, irinli akıntı görülür. Bartholin apsesi oluÅŸtuÄŸunda mutlaka doktor müdahalesi (drenaj + antibiyotik) gereklidir.

Tanı  

- Fizik muayene: Kitlenin elle kontrolüyle kolaylıkla tanı konur  

- Testler: Vajinal Akıntı varsa kültür için sürüntü veya cinsel yolla bulaÅŸan enfeksiyon taraması yapılabilir. (örneÄŸin Klamidya, Gonore).  

- Biyopsi: Menopoz sonrası kadınlarda nadir görülen maligniteyi (kanser) ekarte etmek için biyopsi gerekebilir.  

Tedavi  

1. Belirtisiz Kist: Gözlem veya drenajı kolaylaÅŸtırmak için ılık sitz banyosu (günde 3-4 kez)kullanılabilr

2. Belirtili Kist/Apse:  

   - Kesi ve Drenaj: Apse için temel tedavi. Lokal anestezi altında yapılır.  

   - Word Kateteri: Drenaj sonrası yerleÅŸtirilir; 2-4 hafta kalarak kanalın tekrar kapanmasını önler.  

   - Antibiyotikler: Abse varsa kesinlikle kullanılmalıdır.

3. Tekrarlayan Olgularda tedavi :  

   - Marsupializasyon: Lokal/genel anestezi altında kalıcı bir drenaj açıklığı oluÅŸturma.  

   - CO2 Lazer/GümüÅŸ Nitrat: Alternatif ablasyon teknikleri.  

   - Bez Çıkarılması: Nadiren uygulanır; yüksek komplikasyon riski (kanama, skar) vardır.

Korunma 

- Hijyen: Hafif sabunla düzenli temizlik.  

- Güvenli seks: Cinsel yolla bulaÅŸan enfeksiyonlar bartholin absesi riskini artırır.  

Not: Tıkanıklık bazen belirgin bir neden olmadan geliÅŸir ve bu tarz bartholin kistlerin tekrarlama oranı yüksektir (% 30'a kadar).  

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

• Geçmeyen aÄŸrı, hızlı büyüme, ateÅŸ, yürüme/oturmada zorluk gibi ÅŸikayetlerin varlığında jinekolog ile görüÅŸün
• Menopoz sonrası kadınlarda yeni ÅŸiÅŸlikler kanser ile iliÅŸkili olabileceÄŸinden ayırıcı tanı jinrkolog tarafından yapılmalıdır.

NOT: Bartholin apsesi oluÅŸtuÄŸunda mutlaka doktor müdahalesi (drenaj + antibiyotik) gereklidir.

Bu sitedeki hiçbir içerik, tarihe bakılmaksızın, doktorunuzdan veya diÄŸer yetkili bir klinisyenden alacağınız doÄŸrudan tıbbi tavsiyenin yerine kullanılmamalıdır.