Tiroid Bozukluklarının Gebelik Üzerine Olan Etkileri Nelerdir ?

Kısırlık birçok çift için zorlu bir deneyim olabilir ve çoğu durumda altta yatan neden hemen anlaşılamaz. Kadınlarda doğurganlığı etkileyen, sıklıkla gözden kaçırılan ancak oldukça tedavi edilebilir bir faktör tiroid disfonksiyonudur. Tiroid bezi, metabolizmayı, hormonları ve üreme sağlığını düzenlemede önemli bir rol oynar. Hafif dengesizlikler bile yumurtlamayı, adet düzenini ve hamile kalma yeteneğini etkileyebilir.

4 Şubat 2026 Çarşamba
Dr.Gülşah Tanas Sarıkaş

Tiroid Bezi
Tiroid, boyunda bulunan kelebek şeklinde küçük bir bezdir. Metabolizmayı, enerji seviyelerini ve hormonal dengeyi düzenleyen T3 (triiyodotironin) ve T4 (tiroksin) hormonlarını üretir. Bu hormonlar, östrojen, progesteron, luteinize edici hormon (LH) ve folikül uyarıcı hormon (FSH) gibi üreme hormonlarıyla yakından etkileşim halindedir; bu da tiroid sağlığının normal doğurganlık için önemini vurgular.

Doğurganlığı Etkileyen Tiroid Bozuklukları Türleri

Hipotiroidizm (Tiroid Bezinin Az Çalışması)
Hipotiroidizm, üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen tiroid rahatsızlıklarından biridir. Tiroid bezinin yeterli miktarda hormon üretememesi durumunda ortaya çıkar.

Hipertiroidizm (Aşırı Aktif Tiroid)
Hipertiroidizm, tiroid bezinin aşırı miktarda hormon üretmesi durumudur.

Doğurganlık Üzerindeki Etkileri

Tiroid hormonları, metabolizmanın ana düzenleyicileri olmanın ötesinde, üreme sisteminin neredeyse tüm aşamalarını doğrudan veya dolaylı olarak etkiler. Üreme hormonlarının üretimi, dengesi ve işleyişi tiroid sağlığına bağlıdır. Düzensizlikler ortaya çıktığında, doğurganlık üzerinde aşağıdaki gibi çok yönlü ve derin etkiler görülebilir.

Yumurtlama (Ovülasyon) ve Adet Düzeni Üzerindeki Etkiler: Tiroid bozukluklarının en belirgin ve yaygın etkisi adet döngüsünü bozmasıdır. Hipotiroidizmde tiroid hormonlarının eksikliği, beyinde yumurtlamayı uyaran hormonların (FSH ve LH) salgılanma ritmini bozar. Bu durum, yumurtlamanın olmaması (anovülasyon) veya düzensiz, seyrek yumurtlamalara yol açarak döngülerin uzamasına veya tamamen kesilmesine neden olabilir. Aynı zamanda tiroid sorunları, süt hormonu olan prolaktin seviyelerinin yükselmesine (hiperprolaktinemi) sebebiyet vererek yumurtlamayı baskılayabilir. Hipertiroidizmde ise aşırı hormon üretimi, döngülerin kısalmasına ve adet kanamalarının çok hafif ya da seyrek olmasına neden olur. Dolayısıyla, düzenli bir yumurtlama olmadan doğal yolla gebelik şansı önemli ölçüde azalır.

Yumurta Kalitesi ve Embriyo Gelişimi Üzerindeki Etkiler: Tiroid hormonları, yumurta hücresinin (oosit) olgunlaşma sürecinde ve kalitesinde kritik bir role sahiptir. Hipotiroidizmde, yumurtanın enerji metabolizması olumsuz etkilenebilir ve bu da yumurta kalitesinin düşmesine yol açabilir. Düşük kaliteli yumurta, döllenme oranlarını azaltır ve döllenme gerçekleşse bile oluşan embriyonun sağlıklı gelişimini engelleyebilir. Ayrıca, tiroid hormonları rahim iç duvarının (endometrium) döllenmiş yumurtanın tutunması (implantasyon) için gereken uygun kalınlığa ve yapıya ulaşmasını sağlar. Tiroid dengesizliği, endometriumun hazırlanma sürecini aksatarak embriyonun tutunma şansını düşürür.

Gebelik Sonuçları ve Komplikasyon Riskleri Üzerindeki Etkiler: Tiroid sorunları sadece gebe kalmayı zorlaştırmakla kalmaz, aynı zamanda sağlıklı bir gebeliğin devamını da riske atar. Kontrolsüz hipotiroidizm, düşük, erken doğum, gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) ve düşük doğum ağırlığı risklerini belirgin şekilde artırır. Hipertiroidizm de benzer şekilde düşük ve erken doğum riski taşır. Bunun nedeni, hem annenin vücudundaki aşırı stres durumunun hem de fetüsün erken dönemdeki gelişimi için gerekli olan dengeli hormonal ortamın bozulmasıdır. Özellikle gebeliğin ilk trimesterinde, bebeğin kendi tiroid bezi çalışmaya başlayana kadar anneden gelen tiroid hormonlarına ihtiyaç duyması, bu dönemdeki annenin tiroid sağlığını daha da kritik hale getirir.

Bu nedenle hamilelik planlayan veya kısırlık tedavisi gören kadınlar için tiroid taraması şiddetle tavsiye edilir.

Ne Zaman Test Yaptırmalısınız?
Kadınlar aşağıdaki durumlarda tiroid testi yaptırmayı düşünmelidir:

• Adet döngüleriniz düzensizse

• 6-12 ay denemeden sonra hamile kalamıyorsanız

• Daha önce düşük yapmışsanız

• Açıklanamayan kilo değişiklikleri, yorgunluk, saç dökülmesi veya ruh hali bozuklukları gibi belirtiler yaşıyorsanız

• Ailenizde tiroid hastalığı öyküsü varsa

TSH, T3 ve T4 seviyelerini ölçen basit bir kan testi, tiroid fonksiyon bozukluğunu erken teşhis etmeye yardımcı olabilir.

Sonuç olarak, tiroid bozuklukları doğurganlığı, yumurtlamadan embriyo tutunmasına ve sağlıklı bir gebeliğin sürdürülmesine kadar uzanan zincirin her halkasını potansiyel olarak olumsuz etkileyebilir. Neyse ki, bu etkiler erken teşhis ve uygun tedavi ile büyük ölçüde geri döndürülebilir, bu da doğurganlık şansını önemli ölçüde artırır.

Bu sitedeki hiçbir içerik, tarihe bakılmaksızın, doktorunuzdan veya diğer yetkili bir klinisyenden alacağınız doğrudan tıbbi tavsiyenin yerine kullanılmamalıdır.